ពលពត មេដឹកនាំសម័យខ្មែរក្រហម


ពលពត៖  ជា ​ប្រធាន​នៃ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ប៉ុល​ព​ត​បាន​មើលការខុសត្រូវ​លើ​ការ​ប៉ុន​ប៉ង​ មិនធ្លាប់​មាន​ពីមុន​មក​និង​ដ៏​សាហាវ​ឃោរឃៅ​ខ្លាំង​ណាស់​ដើម្បី​យក​ប្រទេស​ កម្ពុជា​ពី​ពិភព​លោក​សម័យ​ទំនើប​និង​ការ​បង្កើត​សង្គម​កសិកម្ម​។ ខណៈ​ពេល​ប៉ុនប៉ង​ដើម្បី​បង្កើត​សង្គម​នេះ​ប៉ុល​ព​ត​បាន​បង្កើត​អំពើ​ប្រល័យ​ ពូជ​សាសន៍​កម្ពុជា​ដែល​មាន​រយៈ​ពេល​ពី​ឆ្នាំ 1975 ដល់​ឆ្នាំ 1979 និង​ប​ណ្តា​ល​ឱ្យ​ការ​ស្លាប់​នៃ​ប្រជាជន​កម្ពុជា​យ៉ាង​ហោច​ណាស់ 1,5 លាន​នាក់​ក្នុងចំណោម​ប្រជាជន​សរុប​ប្រមាណ 8 លាន​នាក់​។

កាលបរិច្ឆេទ​: ខែ​ឧសភា 19​, 1928 (1925​?​) – 15 ខែ​មេសា​ឆ្នាំ 1998

ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ផង​ដែរ​ថា​ជា​: សា​ឡុ​ត​ស (កើត​ជា​ការ​) “មួយ​ចំនួន​ប្អូន​ប្រុស​”

កុមារ​និង​យុវជន​របស់​ប៉ុល​ព​ត

បុរស​ម្នាក់​ដែល​នឹង​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ថា​ជា​ក្រោយ​មក​ប៉ុល​ព​ត​បាន​កើត​ ថា​ជា​សា​ឡុ​ត​ស​នៅ​លើ​ខែ​ឧសភា 19​, 1928 នៅ​ក្នុង​ភូមិ​នេសាទ​នៃ​ព្រែក Sbauk ខេត្ត​កំពង់ធំ​នៅ​ក្នុង​អ្វី​ដែល​ជា​ការ​បន្ទាប់​មក​ឥណ្ឌូចិន​នៃ​បារាំង (ឥឡូវ ប្រទេស​កម្ពុជា ) ។ ក្រុម​គ្រួសារ​ជនជាតិ​ចិន​ខ្មែរ​របស់​គាត់​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​មធ្យម​ផង​ដែរ​ដើម្បី​ធ្វើ​។ ពួក​គេ​ក៏​មាន​ការ​តភ្ជាប់​ទៅ​នឹង​គ្រួសារ​រាជវង្ស​: ប្អូនស្រី​ជា​ស្នំ​ម្នាក់​របស់​ស្តេ​ច​នេះ Sisovath ព្រះមុនីវង្ស​មួយ​និង​ប្អូន​ប្រុស​ជា​មន្ត្រី​តុលាការ​មួយ​។

នៅ​ឆ្នាំ 1934 ប៉ុល​ព​ត​បាន​ទៅ​រស់​នៅ​ជាមួយ​បង​ប្រុស​នៅ​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ជា​កន្លែង ​ដែល​គាត់​បាន​ចំណាយ​ពេល​មួយ​ឆ្នាំ​នៅ​ក្នុង​វត្ត​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​មួយ​ដែល​ រាជ​ហើយ​បន្ទាប់​មក​ចូល​រៀន​កាតូលិក​មួយ​។ នៅ​អាយុ 14 ឆ្នាំ​គាត់​បាន​ចាប់​ផ្តើ​ម​វិទ្យាល័យ​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​កំពង់​ចាម​។ ប៉ុល​ព​ត​គឺ​ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​មិន​មែន​ជា​សិស្ស​ដែល​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ​ខ្លាំង​ ណាស់​ហើយ​បាន​ប្តូ​រ​ទៅ​សាលា​រៀន​ប​ច្ចេ​ក​ទេស​ដើម្បី​សិក្សា​ជាងឈើ​។

នៅ​ឆ្នាំ 1949 ប៉ុល​ព​ត​បាន​ទទួល​អាហារូបករណ៍​ទៅ​សិក្សា​អេ​ឡិច​ត្រូ​និ​វិទ្យុ​នៅ​ទីក្រុង​ប៉ារីស​មួយ​។ លោក​បាន​រីករាយ​នឹង​ខ្លួន​ឯង​នៅ​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ទទួល​បាន​កេរ្តិ៍​ឈ្មោះ​ជា​ អ្វី​មួយ​នៃ​ការ vivant បុណ្យ​មួយ fond នៃ​ការ​រាំ​និង​ការ​ផឹក​ស្រា​ក្រហម​មួយ​។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​នៅ​ឆ្នាំ​ទី​ពីរ​របស់​លោក​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ប៉ុល​ព​ត ​បាន​ក្លាយ​​​ជា​មិត្ត​ជាមួយ​សិស្ស​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​ត្រូវ​បាន impassioned ដោយ​នយោបាយ​។

ពី​មិត្ត​ភក្តិ​ទាំង​ប៉ុល​ព​ត​ជួប​ប្រទះ​ទ្ធិ​ម៉ា​ក្ស​, Cercle Marxiste ចូលរួម (ម៉ា​ក្ស៍​និយម​រង្វង់​នៃ​និស្សិត​ខ្មែរ​នៅ​ប៉ារីស​) និង​បក្ស​កុម្មុយនីស្ត​បារាំង​។ (និស្សិត​ជា​ច្រើន​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​គាត់ befriended ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នេះ​នៅ​ពេល​ក្រោយ​បាន​ក្លាយ​​​ជា​តួ​លេខ​ក​ណ្តា​ល​នៅ​ក្នុង ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​។ )

បន្ទាប់​ពី​ប៉ុល​ព​ត​បាន​បរាជ័យ​ក្នុង​ការ​ពិនិត្យ​របស់​លោក​សម្រាប់​ឆ្នាំ​ ទី​បី​ក្នុង​មួយ​ជួរ​ដេក​ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​លោក​បាន​វិល​ត្រឡប់​មក​វិញ​នៅ​ ក្នុង​ខែ​មករា​ឆ្នាំ 1953 ក្នុង​រយៈ​ពេល​ខ្លី​ទៅ​នឹង​អ្វី​ដែល​នឹង​ក្លាយ​​​ជា​ប្រទេស​កម្ពុជា​។

ប៉ុល​ព​ត​បាន​ចូលរួម​វៀតមិញ

ជា​ដំបូង​នៃ Cercle Marxiste ដែល​បាន​វិល​ត្រឡប់​ទៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​របស់​ប៉ុល​ព​ត​បាន​ជួយ​វាយ​តម្លៃ​ ក្រុម​ផ្សេង​គ្នា​បះបោរ​ប្រឆាំង​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​និង​បាន​ផ្ដល់​ អនុសាសន៍​ថា​សមាជិក​នៃ Cercle បាន​វិល​ត្រឡប់​មក​ចូល​រួម​ខ្មែរ​វៀតមិញ (ឬ Moutakeaha​) ។ បើ​ទោះ​បី​ជា​ប៉ុល​ព​ត​និង​សមាជិក​ដទៃ​ទៀត​នៃ Cercle បាន disliked ថា​ខ្មែរ​វៀតមិញ​មាន​ទំនាក់ទំនង​ធ្ងន់​ជាមួយ​វៀតណាម​ក្រុម​នេះ​មាន​អារម្មណ៍ ​ថា​អង្គការ​បដិវត្តន៍​កុម្មុយនីស្ត​មួយ​នេះ​គឺ​ភាគ​ច្រើន​បំផុត​ទំនង​ជា​ ដើម្បី​ចាត់វិធានការ​។

នៅ​ក្នុង​ខែ​សីហា​ឆ្នាំ 1953 ប៉ុល​ព​ត​បាន​ចាក​ចេញ​ពី​ផ្ទះ​របស់​គាត់​លួច​និង​ដោយ​គ្មាន​សូម្បី​តែ​ ប្រាប់​មិត្ត​ភក្តិ​របស់​គាត់​ទៅ​ដឹកនាំ របស់​វៀតមិញ ភូមិភាគបូព៌ា​ទីស្នាក់ការ​ក​ណ្តា​ល​ដែល​មាន​ទីតាំង​ស្ថិត​នៅ​ជិត​ភូមិ​របស់ Krabao នេះ​។ ជំរំ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ដែល​មាន​ទីតាំង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​និង​មាន​តង់​ ផ្ទាំង​ក្រណាត់​មួយ​ដែល​អាច​ត្រូវ​បាន​ផ្លាស់ទី​បាន​យ៉ាង​ងាយ​ស្រួល​នៅ​ ក្នុង​ករណី​នៃ​ការ​វាយ​ប្រហារ​មួយ​។

ប៉ុល​ព​ត (និង​ទី​បំផុត​បាន​បន្ថែម​ទៀត Cercle មិត្ត​ភក្តិ​របស់​គាត់​) គឺ​មាន dismayed ដើម្បី​ស្វែង​រក​ជំរុំ​ដោយឡែក​ទាំងស្រុង​ជាមួយ​នឹង​វៀតណាម​ក្នុង​នាម​ជា​ សមាជិក​ចំណាត់​ថ្នាក់​ខ្ពស់​និង​ប្រជាជន​កម្ពុជា ( ខ្មែរ ) ដែល​បាន​ផ្តល់​ឱ្យ​គ្រាន់​តែ​ជា​ភារកិច្ច​បាវព្រាវ​។ ប៉ុល​ព​ត​ខ្លួន​ឯង​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ភារកិច្ច​ដូច​ជា​ការ​ធ្វើ​កសិកម្ម​និង​ការ​ធ្វើ​ការ​នៅ​ក្នុង​សាល​រញ៉េរញ៉ៃ​នោះ​ទេ​។ នៅ​តែ​ប៉ុល​ព​ត​បាន​មើល​និង​បាន​រៀន​ពី​របៀប​ពួក​វៀតមិញ​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ ឃោសនា​និង​កម្លាំង​ដើម្បី​យក​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​នៃ​ភូមិ​ជា​កសិករ​នៅ​ក្នុង​ តំបន់​។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ខ្មែរ​វៀតមិញ​ត្រូវ​បាន​បង្ខំ​ឱ្យ​បំបែក​បន្ទាប់​ពី​ការ ព្រម​ព្រៀង​ទីក្រុង​ហ្សឺណែវ​ឆ្នាំ 1954 ; ប៉ុល​ព​ត​និង​ជា​ច្រើន​មិត្ត​ភក្តិ​របស់​គាត់​ដឹកនាំ​ត្រឡប់​ទៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​។

ការ​បោះ​ឆ្នោត​ឆ្នាំ 1955

កិច្ចព្រមព្រៀង​ក្រុង​សឺ​ណែវ​ឆ្នាំ 1954 បាន​កំទេច​ជា​ប​ណ្តោះ​អាសន្ន​ច្រើន​នៃ​ពល​វ​សទ្ធា​បដិវត្តន៍​នៅ​ក្នុង​ ប្រទេស​កម្ពុជា​ហើយ​បាន​ប្រកាស​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជា​ចាំ​បាច់​នៅ​ឆ្នាំ 1955 ។ ប៉ុល​ព​ត​ដែល​ឥឡូវ​នេះ​បាន​ត្រឡប់​មក​វិញ​នៅ​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ត្រូវ​ បាន​គេ​កំណត់​ឱ្យ​ធ្វើ​អ្វី​ដែល​គាត់​អាច​មាន​ឥទ្ធិពល​ទៅ​លើ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ នេះ​។ ដូច្នេះ​គាត់​បាន​ជ្រៀតចូល​ក្នុង​គណបក្ស​ប្រជា​ធិ​ប​តេ​ក្នុង​ក្តី​សង្ឃឹម​នៃ​ការ​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​គោល​នយោបាយ​អាច​របស់​ខ្លួន​។

នៅ​ពេល​ដែល​វា​បាន​ប្រែក្លាយ​ថា ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់​នរោត្តម​សីហ​នុ (សីហ​នុ​ទ្រង់​បាន​ដាក់​រាជ្យ​បាន​តំណែង​របស់​លោក​ជា​ស្តេ​ច​ដើម្បី​ឱ្យ​ គាត់​អាច​ចូលរួម​ដោយ​ផ្ទាល់​ទៅ​ក្នុង​នយោបាយ​) បាន​បន្លំ​សន្លឹក​ឆ្នោត​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នេះ​ប៉ុល​ព​ត​និង​អ្នក​ដទៃ​ទៀត​បាន​ ក្លាយ​ជា​ជឿ​ថា​វិធី​តែ​មួយ​គត់​សម្រាប់​ការ​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស ​កម្ពុជា​គឺ​តាម​រយៈ​បដិវត្តន៍​។

ខ្មែរ​ក្រហម

នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​ដូច​ខាង​ក្រោម​នេះ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ឆ្នាំ 1955 ប៉ុល​ព​ត​បាន​ដឹកនាំ​មួយ​ជីវិត​ពីរ​។ ដោយ​ថ្ងៃ​ប៉ុល​ព​ត​បាន​ធ្វើ​ការ​ជា​គ្រូ​បង្រៀន​ម្នាក់​ដែល​គួរ​ឱ្យ​ ភ្ញាក់ផ្អើល​ត្រូវ​បាន​គេ​ចូលចិត្ត​យ៉ាង​ល្អ​ដោយ​សិស្ស​របស់​គាត់​។ ដោយ​យប់​, ប៉ុល​ព​ត​ត្រូវ​បាន​ជាប់​ពាក់​ព័ន្ធ​យ៉ាង​ខ្លាំង​នៅ​ក្នុង​អង្គការ​ បដិវត្តន៍​កុម្មុយនីស្ត​ដែល​ជា​គណបក្ស​បដិវត្តន៍​ប្រជាជន​កម្ពុជា (ប.ប.ប.ក. ) ។ (“កម្ពុជា​” គឺ​ជា​ពាក្យ​មួយ​ទៀត​សម្រាប់ “កម្ពុជា​។ “​)

ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នេះ​ប៉ុល​ព​ត​ក៏​បាន​រៀបការ​។ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ពិធី​មួយ​រយៈ​ពេល​បី​ថ្ងៃ​ដែល​បាន​បញ្ចប់​នៅ​ថ្ងៃ​ទី 14 ខែ​កក្កដា​ឆ្នាំ 1956 ប៉ុល​ព​ត​បាន​រៀបការ​ជាមួយ​ខៀវ​ប៉ុណ្ណា​រី​ជា​បងស្រី​របស់​មិត្ត​ភក្តិ​មួយ​ និស្សិត​ប៉ារីស​របស់​គាត់​បាន​។ ប្តី​ប្រពន្ធ​នេះ​មិន​ដែល​មាន​កូន​ជាមួយ​គ្នា​។

ដោយ​ឆ្នាំ 1959 សម្ដេច​សីហ​នុ​បាន​ចាប់​ផ្តើ​ម​ទៅលើ​ចលនា​នយោបាយ​ឆ្វេងនិយម​យ៉ាង​ខ្លាំង​ជា​ ពិសេស​កំណត់​គោលដៅ​ជំនាន់​ចាស់​របស់​អ្នក​ប្រឆាំង​ដែល​មាន​បទ​ពិសោធ​។ ជាមួយ​នឹង​ការ​ជា​ច្រើន​របស់​មេ​ដឹក​នាំ​វ័យ​ចំណាស់​នៅ​ក្នុង​ការ​និរទេស​ ខ្លួន​ឬ​នៅ​លើ​ការ​រត់​ប្រណាំង​នេះ​ប៉ុល​ព​ត​និង​សមាជិក​វ័យ​ក្មេង​ដទៃ​ទៀត​ នៃ​បក្ស​បដិវត្តន៍​ប្រជាជន​បាន​ក្លាយ​​​ជា​មេ​ដឹក​នាំ​ក្នុង​កិច្ចការ​របស់​ គណបក្ស​។ បន្ទាប់​ពី​ការ​តស៊ូ​អំណាច​នៅ​ក្នុង​បក្ស​បដិវត្តន៍​ប្រជាជន​នៅ​ដើម​ទសវត្ស​ឆ្នាំ 1960 ប៉ុល​ព​ត​បាន​យក​ការ​ត្រួតពិនិត្យ​នៃ​គណបក្ស​។

គណបក្ស​នេះ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្តូ​រ​ឈ្មោះ​ជា​ផ្លូវ​ការ​បក្ស​កុម្មុយនីស្ត​ កម្ពុជា (ប.ក.ក. ) នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ 1966 បាន​ក្លាយ​​​ជា​គេ​ស្គាល់​ជាទូទៅ​ថា​ជា​របប​ខ្មែរ​ក្រហម (ន័យ​ថា “ក្រហម​ខ្មែរ​” ជា​ភាសា​បារាំង​) ។ ពាក្យ “ខ្មែរ​ក្រហម​” ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ដោយ​សម្ដេច​សីហ​នុ​ដើម្បី​ពណ៌នា​ពួក​ បក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជា​បាន​ចាប់​តាំង​ពី​ជា​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​បក្ស​ កុម្មុយនិស្ត​នេះ​គឺ​មាន​ទាំង​ពួក​កុម្មុយនិស្ត (ដែល​គេ​ហៅ​ថា​ជា​ញឹកញាប់ “ហង្ស​ក្រហម​”​) និង​ជនជាតិ​ខ្មែរ​។

សមរភូមិ​ដើម្បី​ផ្ដួលរំលំ​សម្ដេច​សីហ​នុ​បាន​ចាប់​ផ្តើ​ម

នៅ​ក្នុង​ខែ​មីនា​ឆ្នាំ 1962 នៅ​ពេល​ដែល​ឈ្មោះ​របស់​គាត់​បាន​បង្ហាញខ្លួន​នៅ​លើ​បញ្ជី​មនុស្ស​ដែល​ចង់​ សួរ​ប៉ុល​ព​ត​បាន​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ការ​លាក់​។ គាត់​បាន​យក​ទៅ​ព្រៃ​ហើយ​បាន​ចាប់​ផ្តើ​ម​រៀប​ចំ​ចលនា​បដិវត្តន៍​ទ័ពព្រៃ​ ដែល​មាន​មូលដ្ឋាន​ដែល​មាន​បំណង​ផ្តួ​ល​រំលំ​រដ្ឋាភិបាល​របស់​សម្ដេច​សីហ​នុ​ ។

នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ 1964 ដោយ​មាន​ជំនួយ​ពី​វៀតណាម​ខាង​ជើង​ដែល​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​បង្កើត​ឡើង​ជំរុំ ​មូលដ្ឋាន​មួយ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ព្រំដែន​និង​បាន​ចេញ​សេចក្តី​ប្រកាស​អំពាវនាវ ​ឱ្យ​មាន​ការ​តស៊ូ​ប្រដាប់​អាវុធ​ប្រឆាំង​នឹង​រាជាធិបតេយ្យ​កម្ពុជា​ដែល​ពួក ​គេ​បាន​មើល​ឃើញថា​ជា​អំពើ​ពុករលួយ​និង​គាបសង្កត់​មួយ​។

ការ​មនោគមវិជ្ជា​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​បង្កើត​ឡើង​ជា​បន្តបន្ទាប់​នៅ​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នេះ​។ វា​មាន​លក្ខណៈ​ពិសេស​មួយ​ដែល ម៉ៅនិយម ការ​តំ​រង់​ទិស​ដោយ​ផ្តោ​ត​សំខាន់​លើ​កសិករ​ដែល​ជា​មូលដ្ឋាន​គ្រឹះ​សម្រាប់​ការ​បដិវត្តន៍​មួយ​នេះ​។ នេះ​ផ្ទុយ​ស្រឡះ​ជា​មួយ​នឹង​គំនិត​ម៉ា​ក្ស​ដែល​គ្រិស្ត​អូ​ស្សូ​ដក់​ថា proletariat នេះ (ថ្នាក់​ធ្វើការ​) គឺ​ជា​មូលដ្ឋាន​សម្រាប់​បដិវត្តន៍​។

តុលាការ​ប៉ុល​ព​ត​ប្រទេស​វៀតណាម​និង​ប្រទេស​ចិន

នៅ​ឆ្នាំ 1965 ប៉ុល​ព​ត​ត្រូវ​បាន​គេ​សង្ឃឹម​ថា​នឹង​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ​ពី​ទាំង ប្រទេស​វៀតណាមប្រទេស​ចិន សម្រាប់​ការ​បដិវត្តន៍​របស់​គាត់​។ ចាប់​តាំង​ពី​របប​កុ​ម្មុ​វៀតណាម​ខាង​ជើង​គឺ​ជា​ប្រភព​ទំនង​ភាគ​ច្រើន​បំផុត ​នៃ​ការ​គាំទ្រ​សម្រាប់​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​នៅ​ពេល​នោះ​ប៉ុល​ព​ត​បាន​លើក​ដំបូង ​ទៅ​កាន់​ទីក្រុង​ហាណូយ​តាម ផ្លូវលំ​ហូជីមិញ ដើម្បី​សុំ​ជំនួយ​។

នៅ​ក្នុង​ការ​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​សំណើ​របស់​លោក​ដែល​វៀតណាម​ខាងជើង​បាន​រិះគន់​ប៉ុល​ព​ត​ដែល​មាន​របៀប​វារៈ​ជាតិនិយម​។ ចាប់​តាំង​ពី​ការ​នៅ​ពេល​នេះ​សម្ដេច​សីហ​នុ​ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ប្រើ​ ប្រាស់​ទឹកដី​កម្ពុជា​វៀតណាម​ខាង​ជើង​ក្នុង​ការ​តស៊ូ​របស់​ពួក​គេ​ប្រឆាំង​ នឹង​វៀតណាម​ខាង​ត្បូង​និង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​វៀតណាម​បាន​ជឿ​ថា​ពេល​វេលា​នេះ​គឺ ​មិន​ទុំ​សម្រាប់​ការ​តស៊ូ​ប្រដាប់​អាវុធ​មួយ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ វា​មិន​មាន​បញ្ហា​ចំពោះ​វៀតណាម​ដែល​ពេល​នោះ​ប្រហែល​ជា​មាន​អារម្មណ៍​ថា​មាន​សិទ្ធិ​សម្រាប់​ប្រជាជន​កម្ពុជា​។

បន្ទាប់​ប៉ុល​ព​ត​បាន​ទៅ​ទស្សនកិច្ច​សាធារណរដ្ឋ​ចិន​ប្រជាមានិត​កុម្មុយនិស្ត (ប.ច. ) និង​បាន​ធ្លាក់​ចុះ​ក្រោម​ឥទ្ធិពល​នៃ Proletarian បដិវត្ត​វប្បធម៌​ដ៏​អស្ចារ្យ ។ បដិវត្ត​វប្បធម៌​ឡើង​វិញ​បាន​សង្កត់​ធ្ងន់​លើ​ការ​រីករាយ​បដិវត្តន៍​និង​ការ​បូជា​។ វា​សម្រេច​នេះ​នៅ​ក្នុង​ផ្នែក​ដោយ​ការ​លើកទឹកចិត្ត​មនុស្ស​ដើម្បី​បំផ្លាញ​ដាន​នៃ​អរិយ​ធ៌​ម​ប្រពៃណី​របស់​ចិន​ណា​មួយ​ទេ​។ ប្រទេស​ចិន​នឹង​មិន​បើក​ចំហ​គាំទ្រ​ខ្មែរ​ក្រហម​ប៉ុន្តែ​វា​បាន​ផ្ដល់​ឱ្យ​ប៉ុល​ព​ត​គំនិត​មួយ​ចំនួន​សម្រាប់​បដិវត្តន៍​របស់​គាត់​។

ក្នុង​ឆ្នាំ 1967 ប៉ុល​ព​ត​និង​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​បើ​ទោះ​បី​ដាច់​ឆ្ងាយ​និង​ខ្វះ​ការ​គាំទ្រ​ រីក​រាលដាល​បាន​ធ្វើ​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​ចាប់​ផ្តើ​ម​ការ​បះបោរ​ប្រឆាំង​នឹង​ រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ​នេះ​។ សកម្មភាព​ដំបូង​បាន​ចាប់​ផ្តើ​ម​នៅ​ថ្ងៃទី 18 ខែមករា​ឆ្នាំ 1968 ។ ដោយ​រដូវ​ក្តៅ​នោះ​ប៉ុល​ព​ត​បាន​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​ឆ្ងាយ​ពី​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​រួម ​ដើម្បី​ក្លាយ​​​ជា​ក្រុមហ៊ុន​ផលិត​តែមួយគត់​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​នេះ​។ លោក​បាន​សូម្បី​តែ​រៀបចំ​បរិវេណ​ដាច់​ដោយ​ឡែក​មួយ​និង​រស់​នៅ​ដាច់​ពី​មេ​ដឹក​នាំ​ផ្សេង​ទៀត​។

ប្រទេស​កម្ពុជា​និង​សង្គ្រាម​វៀតណាម

បដិវត្តន៍​របស់​ខ្មែរ​ក្រហម​ត្រូវ​បាន​ដំណើរ​ការ​យឺត​ខ្លាំង​ណាស់​រហូត​ដល់​ ព្រឹត្តិការណ៍​ដ៏​សំខាន់​ទាំង​ពីរ​បាន​កើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​នៅ​ ក្នុង​ឆ្នាំ 1970 ។ ជា​លើក​ដំបូង​នេះ​គឺ​ជា​រដ្ឋប្រហារ​ដែល​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ​ដឹកនាំ​ដោយ​ ឧត្តមសេនីយ៍​លន់​ណុ​ល​ដែល​បាន​ទម្លាក់​នោះ​មនុស្ស​ទូទៅ​មិន​ចូលចិត្ត​កាន់តែ ​ខ្លាំង​ឡើង​សម្ដេច​សីហ​នុ​និង​បាន​តម្រឹម​ប្រទេស​កម្ពុជា​ជាមួយ​សហរដ្ឋ​ អាមេរិក​។ ទី​ពីរ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​បាញ់​ផ្លោង​យុទ្ធនាការ​មួយ​ដ៏​ធំ​មហិមា​និង​ការលុកលុយ​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដោយ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​។

ក្នុង​អំឡុង​ពេល សង្គ្រាម​វៀតណាម កម្ពុជា​បាន​អព្យាក្រឹត​នៅ​តែ​ជា​ផ្លូវ​ការ​ប៉ុន្តែ​នេះ​វៀតកុង (យុទ្ធជន​ទ័ពព្រៃ​កុម្មុយនិស្ត​វៀតណាម​) ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ទីតាំង​នោះ​ដើម្បី​ផល​ប្រយោជន៍​របស់​ពួក​គេ​ដោយ​ការ​ បង្កើត​មូលដ្ឋានទ័ព​នៅ​ក្នុង​ទឹក​ដី​កម្ពុជា​ដើម្បី​ឱ្យ​មាន​ការ​រៀបចំ​និង​ ដើម្បី​រក្សា​ទុក​ការ​ផ្គត់ផ្គង់​។ អ្នក​យុទ្ធ​សាស្ត្រ​អា​មេ​រិ​ច​បាន​ជឿ​ថា​យុទ្ធនាការ​ទម្លាក់​គ្រាប់​បែក​ដ៏ ​ធំ​មួយ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​នឹង​បង្អត់​ពួកវៀតកុង​នៃ​ជម្រក​នេះ​ហើយ​ ដូច្នេះ​នាំ​យក​សង្គ្រាម​វៀតណាម​ដើម្បី​បញ្ចប់​លឿន​។ លទ្ធផល​សម្រាប់​ប្រទេស​កម្ពុជា​គឺ​ជា destabilization នយោបាយ​។

ការ​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​នយោបាយ​ទាំង​នេះ​បាន​កំណត់​ដំណាក់​កាល​សម្រាប់​ការ​កើន​ឡើង​នៃ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ ជាមួយ​នឹង​ការលុកលុយ​ដោយ​ជនជាតិ​អាមេរិក​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​មួយ​ប៉ុល​ ព​ត​គឺ​ឥឡូវ​អាច​អះអាង​ថា​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​ដើម្បី​ ឯករាជ្យ​កម្ពុជា​និង​ប្រឆាំង​នឹង​ចក្រពត្តិនិយម​ទាំង​ពីរ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ ទស្សនៈ​ដ៏​ខ្លាំង​នៅ​ក្នុង​ការ​ដែល​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ​ក្នុង​ការ​រីក​ រាលដាល​ពី​ប្រជាជន​កម្ពុជា​។

ក៏​ប៉ុល​ព​ត​អាច​ត្រូវ​បាន​បដិសេធ​ការ​ផ្ដល់​ជំនួយ​ពី​វៀតណាម​ខាងជើង​និង​ ប្រទេស​ចិន​មុន​ពេល​នោះ​ទេ​ប៉ុន្តែ​ការ​ចូលរួម​របស់​កម្ពុជា​នៅ​ក្នុង​ សង្គ្រាម​វៀតណាម​បាន​នាំ​ឱ្យ​មាន​ការ​គាំទ្រ​របស់​ពួក​គេ​នៃ​របប​ខ្មែរ​ ក្រហម​។ ដោយ​មាន​ការ​គាំទ្រ​ថ្មី​បាន​រក​ឃើញ​នេះ​ប៉ុល​ព​ត​អាច​ផ្តោ​ត​អារម្មណ៍​លើ​ ការ​ជ្រើសរើស​និង​ប​ណ្តុះ​ប​ណ្តា​ខណៈ​ពេល​ដែល​វៀតណាម​ខាងជើង​និង​វៀតកុង​បាន ​ធ្វើ​ភាគ​ច្រើន​នៃ​ការ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​ដំបូង​។

និន្នាការ​គួរ​ឱ្យ​ព្រួយបារម្ភ​បាន​ផុស​ដំបូង​។ និស្សិត​និង​ដែល​គេ​ហៅ​ថា “ក​ណ្តា​ល​” ឬ​កាន់​តែ​ប្រសើរ​ឡើង​ពួក​កសិករ​លែង​ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ចូលរួម​ក្នុង​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​។ អតីត​កម្មករ​និង​មន្ត្រី​រដ្ឋា​ភិ​បាល​, គ្រូ​, និង​អ្នក​ដែល​មាន​ការ​អប់រំ​មួយ​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ដកចេញ​ពី​គណបក្ស​។ ពួក​ចាម​ដែល​ជា​ក្រុម​ជនជាតិ​ដ៏​សំខាន់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​និង​ជន​ ជាតិ​ភាគ​តិច​ផ្សេង​ទៀត​ត្រូវ​បាន​គេ​បង្ខំ​ឱ្យ​ទទួល​យក​រចនាប័ទ្ម​កម្ពុជា​ ស​ម្លៀ​ក​បំពាក់​និង​រូបរាង​។ ច្បាប់​ត្រូវ​បាន​ចេញ​ការ​បង្កើត​សហគ្រាស​កសិកម្ម​សហការ​។ ការ​អនុវត្ត​នៃ​ការ​សម្អាត​តំបន់​ទីក្រុង​បាន​ចាប់​ផ្តើ​ម​។ នៅ​ឆ្នាំ 1973 ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​គ្រប់គ្រង​ពីរ​ភាគ​បី​នៃ​ស្រុក​និង​ពាក់​ក​ណ្តា​ល​ប្រជាជន​។

ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​នៅ​ក្នុង​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិ​​បតេយ្យ

បន្ទាប់​ពី​រយៈ​ពេល​ប្រាំ​ឆ្នាំ​នៃ​ស​ង្រ្គា​ម​ស៊ីវិល​ខ្មែរ​ក្រហម​គឺ​ជា​ទី ​បំផុត​អាច​ចាប់​យក​រដ្ឋធានី​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​រាជធានី​ភ្នំពេញ​នៅ​ ថ្ងៃទី 17 មេសា​ឆ្នាំ 1975 ។ នេះ​បាន​បញ្ចប់​ការគ្រប់គ្រង​របស់​លន់​ណុ​ល​ហើយ​បាន​ចាប់​ផ្តើ​ម​នៅ​រជ្ជកាល​ប្រាំ​ឆ្នាំ​នៃ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​។ វា​គឺ​ជា​ការ​នៅ​ពេល​នេះ​ថា​សា​ឡុ​ត​ស​បាន​ចាប់​ផ្តើ​ម​ហៅ​ខ្លួន​ឯង “មួយ​ចំនួន​ប្អូន​ប្រុស​” និង​បាន​យក​ប៉ុល​ព​ត​ជា​របស់​គាត់ nom ដឺ guerre ។ (យោង​តាម​ប្រភព​មួយ “ប៉ុល​ព​ត​” បាន​មក​ពី​ពាក្យ​បារាំង​ថា “ប៉ុល​ព​ត entielle itique ។ “​)

បន្ទាប់​ពី​ការ​ទទួល​យក​ការ​គ្រប់​គ្រង​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ប៉ុល​ព​ត​បាន​ប្រកាស​នៅ​ឆ្នាំ​ទី​សូន្យ​។ នេះ​មាន​ន័យ​ច្រើន​ជាង​ចាប់ផ្ដើម​ប្រតិទិន​ទេ​វា​គឺ​ជា​មធ្យោបាយ​នៃ​ការ​ បញ្ជាក់​ថា​ទាំង​អស់​ដែល​ត្រូវ​បាន​ស្គាល់​ក្នុង​ជីវិត​របស់​ប្រជាជន​ កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​បំផ្លាញ​ចោល​មួយ​។ នេះ​គឺ​ជា​បដិវត្តន៍​វប្បធម៌​នៅ​ឆ្ងាយ​ទូលំទូលាយ​ច្រើន​ជាង​ប៉ុល​ព​ត​មាន​ នរណា​ម្នាក់​បាន​សង្កេត​ឃើញ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ចិន​កុម្មុយនីស្ត​។ សាសនា​ត្រូវ​បាន​លុបបំបាត់​ចោល​ក្រុម​ជនជាតិភាគតិច​បាន​ហាម​ឃាត់​មិន​ឱ្យ​ និយាយ​ភាសា​របស់​ពួក​គេ​ឬ​តាម​ប្រពៃណី​របស់​ពួក​គេ​អង្គភាព​គ្រួសារ​បាន​ បញ្ចប់​ហើយ​អ្នក​ប្រឆាំង​ខាង​នយោបាយ​បាន​លុប ruthlessly ។

ក្នុង​នាម​ជា​ជន​ផ្តាច់​ការ​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដែល​ពួក​ខ្មែរក្រហម​បាន​ប្តូ ​រ​ឈ្មោះ​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិ​​បតេយ្យ​ប៉ុល​ព​ត​បាន​ចាប់​ផ្តើ​ម​មួយ​ដែល​ គ្មាន​មេត្តា​យុទ្ធនាការ​បង្ហូរឈាម​ប្រឆាំង​នឹង​ភាព​ខុស​គ្នា​នៃ​ក្រុម​មួយ​ : សមាជិក​នៃ​រដ្ឋាភិបាល​អតីត​ព្រះសង្ឃ​ពុទ្ធសាសនា​, ម៉ូ​ស្លី​ម​, បញ្ញវន្ត​លោក​ខាង​លិច​បញ្ចប់​ការ​សិក្សា​នៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ​និស្សិត​និង​ គ្រូ​បង្រៀន​ប្រជាជន​នៅ ទាក់ទង​ជាមួយ​នឹង​ជន​បរទេស​ឬ​វៀតណាម​មនុស្ស​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​កម្រិត​ឬ​ ពិការ​និង​ជន​ជាតិ​ភាគតិច​ចិន​ឡាវ​និង​វៀតណាម​។

ការ​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​ដ៏​ធំ​ទាំង​នេះ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​និង​គោលដៅ​ ជាក់លាក់​នៃ​ផ្នែក​ធំ​នៃ​ចំនួន​ប្រជាជន​បាន​នាំ​ឱ្យ​មាន​ការ​ប្រល័យពូជសាសន៍ ​កម្ពុជា​។ ដោយ​ចុង​បញ្ចប់​របស់​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ 1979 យ៉ាង​ហោច​ណាស់ 1,5 លាន​នាក់​ត្រូវ​បាន​សម្លាប់ (ការ​ប៉ាន់ស្មាន​មាន​ចាប់ពី 750.000 ទៅ 3 លាន​ដុល្លារ​) នៅ​ក្នុង “វាល​ពិឃាត​” ។ ជាច្រើន​ត្រូវ​បាន​គេ​វាយ​ដំ​រហូត​ដល់​ស្លាប់​ដែល​មាន​របារ​ដែក​ឬ​ពូថៅ​ កាំបិត​ចបកាប់​បន្ទាប់​ពី​ការ​ជីក​ផ្នូរ​ផ្ទាល់​ខ្លួន​របស់​ពួក​គេ​។ មួយ​ចំនួន​ត្រូវ​បាន​កប់​ទាំង​រស់​។ One Direction អាន​: «​ចំណុច​មិន​ត្រូវ​បាន​បំផ្លាញ​»​។ ភាគ​ច្រើន​បាន​ស្លាប់​ពី​ការអត់ឃ្លាន​និង​ជំងឺ​នោះ​ទេ​ប៉ុន្តែ​ប្រហែល​ជា 200.000 នាក់​ត្រូវ​បាន​សម្លាប់​ជា​ញឹកញាប់​បន្ទាប់​ពី​ការ​សួរ​ចម្លើយ​និង​ធ្វើ​ ទារុណកម្ម​ដ៏​សាហាវ​ឃោរឃៅ​។

ក​ណ្តា​ល​ផ្តល់​ព​ត៌​មាន​មិនសូវ​ល្បី​បំផុត​គឺ​ទួល​ស្លែង​ស -21 (សុវត្ថិភាព​ពន្ធនាគារ 21​) ដែល​ជា​អតីត​វិទ្យាល័យ​។ អ្នកទោស​នៅ​ទីនេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ថត​រូប​បាន​សួរ​ចម្លើយ​និង​ធ្វើ​ទារុណកម្ម​។ វា​ជា “កន្លែង​ដែល​ជា​កន្លែង​ដែល​មនុស្ស​ចូល​ទៅ​ក្នុង​បាន​ប៉ុន្តែ​មិន​ដែល​មក​ចេញ​។ ” *

ប្រទេស​វៀតណាម​បាន​បរាជ័យ​ខ្មែរ​ក្រហម

ដូច​​​ជា​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ​ប៉ុល​ព​ត​បាន​ក្លាយ​​​ជា​បញ្ហា​កាន់តែ​ ខ្លាំង​ឡើង​អំពី​លទ្ធភាព​នៃ​ការ​ឈ្លាន​ពាន​ដោយ​ប្រទេស​វៀតណាម​មួយ​។ ដើម្បី preempt ការ​វាយ​ប្រហារ​មួយ​របប​ប៉ុល​ព​ត​បាន​ចាប់​ផ្តើ​ម​អនុវត្ត​ការ​វាយឆ្មក់​និង ​ការ​សំ​លាប់​រង្គាល​នៅ​ក្នុង​ទឹក​ដី​វៀតណាម​។ ជា​ជាង​ការ​ឃាត់​វៀតណាម​ពី​ការ​វាយ​ប្រហារ​, ការ​វាយឆ្មក់​ទាំង​នេះ​ទី​បំផុត​បាន​ផ្តល់​វៀតណាម​ជាមួយ​លេស​ដើម្បី​ឈ្លាន​ ពាន​កម្ពុជា​ក្នុង​ឆ្នាំ 1978 នេះ​។ ដោយ​ឆ្នាំ​បន្ទាប់​វៀតណាម​បាន​ប​ញ្ជួ​ន​ខ្មែរ​ក្រហម​បញ្ចប់​ទាំង​ពីរ​ ការគ្រប់គ្រង​របស់​ខ្មែរ​ក្រហម​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​និង​គោល​នយោបាយ​ប្រល័យ ​ពូជសាសន៍​របស់​ប៉ុល​ព​ត​។

ប​ណ្តេ​ញ​ចេញ​ពី​អំណាច​ប៉ុល​ព​ត​និង​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​ថយ​ចុះ​រហូតដល់​ តំបន់​ដាច់​ស្រយាល​មួយ​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​នៅ​តាម​បណ្តោយ​ព្រំដែន​ជាមួយ​ ប្រទេស​ថៃ​។ រយៈពេល​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​មក​ហើយ​ដែល​វៀតណាម​ខាងជើង​បាន​អត់​ឱន​ឱ្យ​អត្ថិភាព​នៃ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​នៅ​តំបន់​ព្រំដែន​នេះ​។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ 1984 វៀតណាម​ខាង​ជើង​បាន​ធ្វើ​ការ​ជា​មួយ​កិច្ច​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​រួមគ្នា​ដើម្បី ​ដោះស្រាយ​ជាមួយ​ពួក​គេ​។ បន្ទាប់​ពី​នោះ​ពួក​ខ្មែរក្រហម​បាន​រស់រាន​មានជីវិត​តែ​ជាមួយ​ការ​គាំទ្រ​ របស់​ប្រទេស​ចិន​កុម្មុយនីស្ត​និង​ការ​អត់ធ្មត់​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ថៃ​។

នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ 1985 ប៉ុល​ព​ត​បាន​លាលែង​ពី​តំណែង​ជា​ប្រធាន​នៃ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​និង​បាន​ប្រគល់​ ភារកិច្ច​ថ្ងៃ​ទៅ​មួយ​ថ្ងៃ​រដ្ឋបាល​សមាគម​ដ៍​យូរ​របស់​គាត់​ព្រះរាជបុត្រា​ សែន​ប៉ុល​ព​ត​បាន​បន្ត​ថា​ជា​យ៉ាង​ណា​ក្តី​មេ​ដឹក​នាំ​ដឺ​ជាក់ស្ដែង​នៃ​ គណបក្ស​។ ក្នុង​ឆ្នាំ 1986 ប្រពន្ធ​របស់​ប៉ុល​ព​ត​ថ្មី mea ព្រះរាជបុត្រា​បាន​ផ្តល់​កំណើត​ដល់​កូនស្រី​ម្នាក់​។ (ប្រពន្ធ​របស់​គាត់​ជា​លើក​ដំបូង​បាន​ចាប់​ផ្តើ​ម​ទទួល​រង​ពី​ជំងឺ​ផ្លូវ​ ចិត្ត​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​មុន​ពេល​គាត់​បាន​យក​អំណាច​ជា​ប៉ុល​ព​ត​។ នាង​បាន​ស្លាប់​ក្នុង​ឆ្នាំ 2003 ។ ) លោក​ក៏​បាន​ចំណាយ​ពេល​វេលា​មួយ​ចំនួន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ចិន​ទទួល​ការ​ព្យាបាល​សម្រាប់​ជំងឺ​មហារីក​មុខ​។

ដំណែល​នេះ

នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ 1995 ប៉ុល​ព​ត​នៅ​តែ​រស់នៅ​ក្នុង​ភាព​ឯកោ​នៅ​តាម​ព្រំដែន​ថៃ​ទទួលរង​នូវ​ជំងឺ​ ដាច់​សរសៃឈាម​ខួរក្បាល​ដែល​បាន​ចាក​ចេញ​ពី​ផ្នែក​ខាង​ឆ្វេង​នៃ​រាងកាយ​របស់​ គាត់​ពិការ​មួយ​។ ពីរ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក​ប៉ុល​ព​ត​មាន​សុ​ន​សេន​និង​សមាជិក​នៃ​ក្រុម​គ្រួសារ​ របស់​លោក​ស៊ុន​សេន​បាន​ប្រតិបត្តិ​ព្រោះ​គាត់​ជឿ​ថា​សែន​បាន​ព្យាយាម​ចរចា​ ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​។

ការ​ស្លាប់​របស់​សុ​ន​សេន​និង​ក្រុម​គ្រួសារ​របស់​គាត់​រន្ធត់​ជា​ច្រើន​នៃ​ការ​ដឹក​នាំ​ខ្មែរ​ដែល​នៅ​សេសសល់​។ មាន​អារម្មណ៍​ថា​ទង្វើ​ហួសហេតុ​របស់​ប៉ុល​ព​ត​គឺ​ចេញ​ពី​ការ​គ្រប់​គ្រង​និង ​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​អំពី​ជីវិត​ផ្ទាល់​ខ្លួន​របស់​ពួក​គេ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​មេ​ ដឹក​នាំ​ខ្មែរ​ក្រហម​ប៉ុល​ព​ត​និង​បាន​ដាក់​នៅ​លើ​ការ​កាត់​ទោស​គាត់​ពី​បទ​ ឃាតកម្ម​នៃ​ព្រះរាជបុត្រា​សែន​និង​សមាជិក​ខ្មែរ​ក្រហម​ផ្សេង​ទៀត​។ ប៉ុល​ព​ត​ត្រូវ​បាន​គេ​កាត់​ទោស​ឱ្យ​ជាប់​ឃុំ​ក្នុង​ផ្ទះ​នៅ​សល់​សម្រាប់​ការ​នៃ​ជីវិត​របស់​គាត់​។ គាត់​មិន​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ទណ្ឌ​កម្ម​យ៉ាង​ខ្លាំង​ដោយ​សារ​តែ​គាត់​បាន​លេច​ធ្លោ​ដូច្នេះ​នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ការ​ខ្មែរ​ក្រហម​។ មួយ​ចំនួន​នៃ​សមាជិក​របស់​បក្ស​ដែល​នៅ​សេសសល់​បាន​ចោទ​សួរ​ការ​ព្យាបាល​មាន​ភាព​អត់ឱន​នេះ​។

បាន​តែ​មួយ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក​នៅ​ថ្ងៃ​ទី 15 ខែ​មេសា​ឆ្នាំ 1998 ប៉ុល​ព​ត​បាន​លឺ​ការ​ចាក់​ផ្សាយ​នៅ​លើ វិទ្យុ​សំឡេង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក (នៃ​ការ​ដែល​គាត់​ជា​អ្នក​ស្តាប់​ដ៏​ស្មោះត្រង់​) ប្រកាស​ថា​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​យល់​ព្រម​បើក​ឱ្យ​គាត់​ទៅ​សាលា​ក្តី​អន្តរជាតិ​មួយ​។ គាត់​បាន​ស្លាប់​នៅ​យប់​ដដែល​នោះ​។ ពាក្យ​ច​ចាម​អារាម​ថា​លោក​តស៊ូ​ទាំង​ការ​ប្តេ​ជ្ញា​ចិត្ត​ធ្វើ​អត្តឃាត​ឬ​ត្រូវ​បាន​គេ​សំ​លាប់​។ រាងកាយ​របស់​ប៉ុល​ព​ត​ត្រូវ​បាន​បូជា​ដោយ​គ្មាន​ការ​វះ​កាត់​បង្កើត​បង្កើត​មូលហេតុ​នៃ​ការ​ស្លាប់​នេះ​។

សូម្បី​តែ​ជាង​មួយ​ទសវត្សរ៍​បន្ទាប់​ពី​ការ​ស្លាប់​របស់​គាត់​ប្រទេស​ កម្ពុជា​និង​ប្រជាជន​កម្ពុជា​នៅ​តែ​ត្រូវ​បាន​សម្គាល់​ជា​ខ្លាំង​ចំពោះ​គោល​ នយោបាយ​មាន​ក្ដី​ស្រមៃ​ដ៏​ឃោរឃៅ​និង​ការ​ដេ​ល​ឥតន័យ​របស់​ប៉ុល​ព​ត​។

ឆ្លើយ​តប

Fill in your details below or click an icon to log in:

ឡូហ្កូ WordPress.com

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី WordPress.com របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

រូប Twitter

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Twitter របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

រូបថត Facebook

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Facebook របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

Google+ photo

អ្នក​កំពុង​បញ្ចេញ​មតិ​ដោយ​ប្រើ​គណនី Google+ របស់​អ្នក​។ Log Out / ផ្លាស់ប្តូរ )

កំពុង​ភ្ជាប់​ទៅ​កាន់ %s